Tudor Arghezi – Romanyalı yazar

Tudor Arghezi, (d. 21 Mayıs 1880, Bükreş, Romanya – ö. 14 Temmuz 1967, Bükreş), yeni bir lirik şiir yaratarak Romanya’nın en önde gelen yazarlarından biri olarak tanınmasını sağlayan Rumen şair, romancı ve denemeci. En iyi eserlerini I. Dünya Savaşı’ndan önceki yıllarda vermiştir.

Evden 11 yaşında ayrılan Arghezi’nin ilk şiiri 14 yaşında yayımlandı. 1899’da Cernica’daki bir manastırda kutsal emir aldı, ancak kısa süre sonra bundan vazgeçti. Avrupa’yı dolaştıktan sonra 1910’da Bükreş’e yerleşti. Birinci Dünya Savaşı sırasında pasifistti ve Alman yanlısı bir gazeteye katkıda bulunduğu için 1918’de hapse atıldı.

Arghezi’nin ünü ilk şiir derlemesi Cuvinte potrivite (1927; “Uygun Sözler”) ile yerleşti. Dini ıstırap ve köylülere duyulan sempati üzerine şiirler içeren bu kitap, şiddetli imgeler ve yenilikçi vezinlerle karakterize ediliyordu. 1930’da hayatının sıkıntılı dönemlerini anlatan iki roman yayımladı: Keşiş olarak yaşadığı hayal kırıklıklarını anlatan Icoane de lemn (“Ahşap İkonlar”) ve hapse atılmasını anlatan Poaria neagră (“Kara Kapı”).

Arghezi’nin 1930’larda yayınlanan diğer önemli eserleri arasında distopik hiciv Tablete din ƫara de Kuty (1933; “Kuty Ülkesinden Tabletler”), 1935-36 yıllarında yazdığı bir dizi acı düzyazı deneme ve doğa ve çocukluğun şiirsel kutlamaları yer alır: Cartea cu jucării (1931; “Oyuncaklar Kitabı”), Cărticică de seară (1935; “Akşam Kitapçığı”) ve Hore (1939; “Yuvarlak Danslar”). Şair ve polemikçi olarak kariyeri, İkinci Dünya Savaşı sırasında tekrar hapsedilene kadar gelişti. Savaştan sonra Sosyalist Gerçekçiliği benimsememesi onu komünist rejimle karşı karşıya getirdi. Yeni resmi standartlara uyum sağlama çabasını yansıtan sonraki yazıları eski canlılığından yoksundu. Bunlar arasında 1907 (1955) ve Cîntare omului (1956; “İnsanlığa İlahi”) sayılabilir. Birkaç şiirinin İngilizce çevirisi Selected Poems of Tudor Arghezi (1976) adlı kitapta yayımlandı.